Δεκέμβρης 1944

Κατά τη διάρκεια του  επόμενου τετάρτου της ώρας, παρατηρούσα τους διαδηλωτές να καταφτάνουν στην πλατεία κρατώντας τα πλακάτ και σημαίες αγγλικές, αμερικάνικες, ρώσικες, ελληνικές… Στάθηκα έξω από το καφενείο του Γιαννάκη…, παρατηρούσα τη διαδήλωση να προχωρεί. Η κεφαλή της διαδήλωσης είχε φτάσει στο δρόμο που περνά μπροστά από τα Παλαιά Ανάκτορα, όταν τη προσοχή μου τράβηξαν φωνές μιας ομάδας αξιωματικών της αστυνομίας που έσκυβαν από το μπαλκόνι του δευτέρου πατώματος του κτιρίου, ακριβώς πάνω από το καφενείο. Με έκπληξη διαπίστωσα ότι οι αξιωματικοί κρατούσαν όπλα έτοιμοι να πυροβολήσουν. Άλλοι ήσαν όρθιοι και άλλοι γονατιστοί, ώστε μόνο τα κεφάλια τους ήσαν ορατά. Ένας ή δύο σημάδευαν τη πρώτη γραμμή της διαδήλωσης. Υπέθεσα ότι τούτο ήταν απλώς μια προφύλαξη, σε περίπτωση που οι διαδηλωτές θα επετίθεντο  κατά της αστυνομίας. Συνέχεια

Advertisements

Ημερολόγιο του ’71 / Ευγένιο Μοντάλε ( Eugenio Montale)

Το Ημερολόγιο του ’71 άρχισε να γράφεται τον Δεκέμβριο του 1970 και ολοκληρώθηκε, μαζί με το Ημερολόγιο του ’72, τον Νοέμβριο του 1972. Πρόκειται για δύο ξεχωριστές ποιητικές συλλογές, οι οποίες θα μπορούσαν ωστόσο και να εκληφθούν ως ένα ενιαίο σύνολο ενενήντα ποιημάτων. Υπό αυτήν την έννοια η έκδοση του παρόντος τόμου έρχεται να συμπληρώσει, δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, την ελληνική έκδοση του Ημερολογίου του ’72, όχι βέβαια τυπικά, αφού αποτελεί μια ανεξάρτητη ποιητική ενότητα, αλλά ουσιαστικά: αποβλέποντας στο να παρουσιάσει πληρέστερα μια σημαντική στιγμή αυτού1d3c3ad4-36e9-40d2-bafb-51c65d050800_1 που έχουμε αλλού ονομάσει «ύστερη περίοδο του Μοντάλε».
Η αλλαγή πλεύσης του Μοντάλε, η οποία ξεκινά λίγο νωρίτερα με το Σατιρικόν, σημαίνει στροφή από το υψηλό προς το κωμικό και το γκροτέσκο – αλλά και προς τον διακριτικό τόνο ή την μετρημένη έκφραση.
Σημαίνει επίσης στροφή από το λυρικό αίσθημα προς μία ποίηση πιο στοχαστική και διανοητική, που παραπέμπει ταυτόχρονα στον δημοσιογραφικό λόγο. Κατορθώνεται σε τούτα τα ποιήματα μια ζωτική μετουσίωση: η ανάπλαση της σκέψης, του διανοητικού στοιχείου σε αίσθημα, δηλαδή σε ποίηση.
Ο Μοντάλε τιμήθηκε με το βραβείο ΝΟΜΠΕΛ το 1975.

Γιατί ο Κωστής Παλαμάς απαξίωσε την ποίηση του Καβάφη

(πηγή: http://www.mixanitouxronou.gr)

…Ο Καβάφης έζησε με την μητέρα μέχρι τον θάνατο της το 1899 και έπειτα με τους ανύπαντρους αδερφούς του. Τα χρόνια που έζησε μόνος επικεντρώθηκε στην συγγραφή ποιημάτων. Ίσως λόγω της φύσης ορισμένων ποιημάτων του που ήταν ερωτικά με ομοφυλοφιλικά υπονοούμενα, ο Καβάφης προτίμησε να μην τα εκδώσει. Αρκέστηκε στο να τα διαβάζει και να τα διανέμει σε λίγους φίλους και αγαπημένα του πρόσωπα. Στο πρώτο ταξίδι που έκανε στην Ελλάδα γνώρισε τον συγγραφέα Γρηγόρη Ξενόπουλο και δημιούργησαν μια δυνατή φιλία. Ο Καβάφης του έστελνε ταχυδρομικά τα ποιήματα του. Συνέχεια

Οι Δαιμονισμένοι / Φ.Μ. Ντοστογιέβσκη

fd3356c6-dcd0-430f-8862-5a3a0714f5c5_1

Δεν είναι το βιβλίο ενός Ανθρώπου, δεν είναι το βιβλίο ενός Λαού και μιας Εποχής – είναι το Ημερολόγιο της Ψυχής του Κόσμου. Ποτέ και σε κανένα έργο λογοτεχνικό, κοινωνιολογικό, φιλοσοφικό, δεν παρουσιάστηκε ακέραιη η Ανθρωπότητα, έτσι και τόσο γυμνή αντίκρυ στη Φύση, στον Θεό, στον εαυτό της. Το πρόβλημα, το αιώνιο πρόβλημα της ζωής και της καταγωγής της και του σκοπού της, το πρόβλημα της ελευθερίας της βούλησης και των ορίων της, το πρόβλημα του θανάτου και της εκλογής του, ποτέ κανείς δεν το βίωσε τόσο καυστικά, τόσο τραγικά, όσο οι Δαιμονισμένοι. Συνέχεια

Το Τενεκεδένιο Ταμπούρλο / Γκύντερ Γκραςς

159656

Το «Τενεκεδένιο Ταμπούρλο» ουσιαστικά είναι το έργο που χάρισε στον Γκύντερ Γκρας, με 40 χρόνια καθυστέρηση, το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τότε το έργο δέχτηκε στη Γερμανία τη σφοδρή επίθεση μεγάλου μέρους κριτικής αλλά και της καθολικής εκκλησίας, που το χαρακτήρισαν βλάσφημο, ανήθικο, εμετικό, πορνό. Αλλά ενώ στη Γερμανία υπήρξε αντικείμενο έντονων αντιδράσεων, στο εξωτερικό ξεσήκωσε τον ενθουσιασμό κριτικής και κοινού. Πού οφείλονται άραγε οι αντικρουόμενες αυτές αντιδράσεις; Τι είναι αυτό το βιβλίο; Είναι η ιστορία του Όσκαρ Ματσεράτ που, μετά από μια ταραχώδη ζωή, καταλήγει στο ψυχιατρείο και αποφασίζει με τη βοήθεια του τύμπανού του να ανακαλέσει στη μνήμη τη ζωή του, μια ζωή άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της Γερμανίας, στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Μέχρι τα 18 του χρόνια, ο Όσκαρ αρνείται να μεγαλώσει, διατηρώντας το ύψος τρίχρονου παιδιού, από μίσος στον πατέρα ή μάλλον στους πατέρες του και στο φυσιολογικό κόσμο που τον περιβάλλει. Η απέχθεια απέναντι στο δαιμονικό, παράφρονα, άθλιο, σκληρό και απάνθρωπο αυτόν κόσμο τρέφει την παραμόρφωσή του, δίνει μορφή στην οργή του, διαμορφώνει την υαλοκτόνο φωνή του. Ο Όσκαρ -αυτός ο παρανοϊκός νάνος- είναι ένας μοναδικός καθρέφτης της εποχής του ναζισμού και των «απλών ανθρώπων» που τον εξέθρεψαν, καθώς και της εποχής του γερμανικού «οικονομικού θαύματος».