Οι Δαιμονισμένοι / Φ.Μ. Ντοστογιέβσκη

fd3356c6-dcd0-430f-8862-5a3a0714f5c5_1

Δεν είναι το βιβλίο ενός Ανθρώπου, δεν είναι το βιβλίο ενός Λαού και μιας Εποχής – είναι το Ημερολόγιο της Ψυχής του Κόσμου. Ποτέ και σε κανένα έργο λογοτεχνικό, κοινωνιολογικό, φιλοσοφικό, δεν παρουσιάστηκε ακέραιη η Ανθρωπότητα, έτσι και τόσο γυμνή αντίκρυ στη Φύση, στον Θεό, στον εαυτό της. Το πρόβλημα, το αιώνιο πρόβλημα της ζωής και της καταγωγής της και του σκοπού της, το πρόβλημα της ελευθερίας της βούλησης και των ορίων της, το πρόβλημα του θανάτου και της εκλογής του, ποτέ κανείς δεν το βίωσε τόσο καυστικά, τόσο τραγικά, όσο οι Δαιμονισμένοι. Συνέχεια

Advertisements

Αναζητώντας τη τέχνη

(απόσπασμα από το βιβλίο «Αναζητώντας το Χαμένο Χρόνο», Μαρσέλ Προυστ)

…Πραγματικά, δεν δεχόταν ποτέ να αγοράσει κάτι που δε θα μπορούσε να προσφέρει μια πνευματική ωφέλεια, και κυρίως αυτήν που μας παρέχουν τα ωραία πράγματα καθώς μας διδάσκουν ν’ αναζητούμε τις απολαύσεις μας έξω απ’ τις ικανοποιήσεις του πλούτου και της ματαιότητας. Ακόμα κι όταν έπρεπε να προσφέρει σε κάποιον ένα δώρο, καθώς λένε, χρήσιμο, όταν έπρεπε να χαρίσει μια πολυθρόνα, ένα σερβίτσιο, ένα μπαστούνι, γύρευε να βρει «αντίκες» , λες και, αφού από την αχρηστία είχαν χάσει το χαρακτήρα της ωφελιμότητας, ήταν στη διάθεσή μας πιότερο για να μας διηγηθούν τη ζωή των ανθρώπων μιας άλλης εποχής παρά για να εξυπηρετήσουν τις απαιτήσεις τις δικές μας…

Το Τενεκεδένιο Ταμπούρλο / Γκύντερ Γκραςς

159656

Το «Τενεκεδένιο Ταμπούρλο» ουσιαστικά είναι το έργο που χάρισε στον Γκύντερ Γκρας, με 40 χρόνια καθυστέρηση, το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τότε το έργο δέχτηκε στη Γερμανία τη σφοδρή επίθεση μεγάλου μέρους κριτικής αλλά και της καθολικής εκκλησίας, που το χαρακτήρισαν βλάσφημο, ανήθικο, εμετικό, πορνό. Αλλά ενώ στη Γερμανία υπήρξε αντικείμενο έντονων αντιδράσεων, στο εξωτερικό ξεσήκωσε τον ενθουσιασμό κριτικής και κοινού. Πού οφείλονται άραγε οι αντικρουόμενες αυτές αντιδράσεις; Τι είναι αυτό το βιβλίο; Είναι η ιστορία του Όσκαρ Ματσεράτ που, μετά από μια ταραχώδη ζωή, καταλήγει στο ψυχιατρείο και αποφασίζει με τη βοήθεια του τύμπανού του να ανακαλέσει στη μνήμη τη ζωή του, μια ζωή άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της Γερμανίας, στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Μέχρι τα 18 του χρόνια, ο Όσκαρ αρνείται να μεγαλώσει, διατηρώντας το ύψος τρίχρονου παιδιού, από μίσος στον πατέρα ή μάλλον στους πατέρες του και στο φυσιολογικό κόσμο που τον περιβάλλει. Η απέχθεια απέναντι στο δαιμονικό, παράφρονα, άθλιο, σκληρό και απάνθρωπο αυτόν κόσμο τρέφει την παραμόρφωσή του, δίνει μορφή στην οργή του, διαμορφώνει την υαλοκτόνο φωνή του. Ο Όσκαρ -αυτός ο παρανοϊκός νάνος- είναι ένας μοναδικός καθρέφτης της εποχής του ναζισμού και των «απλών ανθρώπων» που τον εξέθρεψαν, καθώς και της εποχής του γερμανικού «οικονομικού θαύματος».

Ο Αναρχικός Τραπεζίτης/ Fernando Pessoa

(απόσπασμα)

…Το πραγματικό κακό, το μοναδικό κακό, είναι οι κοινωνικές συμβάσεις και τα κοινωνικά επινοήματα, που επικαλύπτουν τη φυσική πραγματικότητα – όλα, από την οικογένεια μέχρι το χρήμα, από τη θρησκεία μέχρι το Κράτος. Γεννιόμαστε άντρας ή γυναίκα – θέλω να πω, γεννιόμαστε για να γίνουμε, όταν ενηλικιωθούμε , άντρας ή γυναίκα. Δεν γεννιόμαστε σύμφωνα με τη φυσική δικαιοσύνη,για να γίνουμε σύζυγοι, ούτε πλούσιοι ούτε φτωχοί, όπως ακριβώς δε γεννιόμαστε για να γίνουμε καθολικοί η προτεστάντες, Πορτογάλοι ή Άγγλοι. Για όλα αυτά την ευθύνη έχουν τα κοινωνικά επινοήματα. Τώρα , λοιπόν, γιατί αυτά τα κοινωνικά επινοήματα είναι κακά; Γιατί είναι επινοήματα, δεν είναι φυσικά. Το ίδιο κακό είναι το χρήμα, όπως και το Κράτος, η σύσταση της οικογένειας, όπως και οι θρησκείες. Έχοντας άλλα διαφορετικά ψεύδη, που δεν θα ήταν αυτά εδώ, θα ήταν επίσης κακά, γιατί θα ήταν επίσης επινοήματα, γιατί θα επικάλυπταν και θα παρεμπόδιζαν επίσης τη φυσική πραγματικότητα…

Εύρηκα / E. A. POE

(απόσπασμα)

Το γεγονός είναι ότι; προκειμένου για τη κατηγορία των όρων όπου υπάγεται το «Άπειρο» ( τη κατηγορία όπου ανήκουν οι σκέψεις των σκέψεων), ο άνθρωπος που έχει δικαίωμα να πει ότι στοχάζεται πραγματικά, δεν αισθάνεται υποχρεωμένος να συλλάβει μια συγκεκριμένη έννοια, αλλ’ απλώς να κατευθύνει τη προσοχή του προς κάποιο δεδομένο σημείο μες στο πνευματικό στερέωμα , προς κάποιο γρίφο που δε θα λυθεί ποτέ. Δεν κάνει μάλιστα καμίαν απολύτως προσπάθεια για να τον λύσει· αμέσως διαισθάνεται, όχι μόνο πόσο αδύνατη, αλλά και πόσο περιττή (για τα ανθρώπινα δεδομένα), είναι η λύση.

Οι Φτωχοί / Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι

(απόσπασμα)
…Μιλάγαμε για όλα, όσα μας πέρναγαν απ’ το μυαλό, όσα ξεχειλίζανε από την καρδιά, όσα ζήταγαν να εκφραστούν- κι ήμασταν σχεδόν ευτυχισμένοι… ωχ οι μέρες εκείνες ήταν θλιβερές και χαρούμενες μαζί- όλα ανακατεμένα· και τώρα που τις αναθυμάμαι, νιώθω χαρά και θλίψη. Οι αναμνήσεις, τόσο οι χαρούμενες, όσο και οι πικρές, πάντα σε βασανίζουν· έτσι τουλάχιστον μου συμβαίνει εμένα· μα και το βάσανο είναι γλυκό. Κι όταν κάτι σου βαραίνει τη καρδιά κι όταν πονάει η καρδιά σου και θλίβεται μελαγχωλόντας, τότε οι αναμνήσεις τη δροσίζουν και της δίνουν ζωή, όπως οι δροσοσταλίδες ένα νοτισμένο βράδυ, ύστερ’ από μια ζεστή μέρα, δρσοσίζουν και δίνουν ζωή στο φτωχό, το μισοραμένο λουλούδι που το ‘καψε το λιοπύρι.

Το υπόγειο/ Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι

(απόσπασμα)

Κι από που το πήραν όλοι αυτοί οι σοφοί, πως ο άνθρωπος έχει ανάγκη από κάποια κανονική, κάποια ενάρετη βούληση; Από τι φαντάστηκαν,, πως ο άνθρωπος έχει εξάπαντος από μια λογικά συμφέρουσα βούληση; Ο άνθρωπος έχει ανάγκη από μια μονάχα ανεξάρτητη βούληση , οτιδήποτε κι αν του στοίχιζε αυτή η ανεξαρτησία και σ’ οτιδήποτε κι αν τον οδηγούσε, Ε, κι ύστερα η βούληση πάει κατά διαόλου.